جزییات تفاهم‌نامه همکاری سینمایی بین ایران و چین

روابط عمومی سازمان سینمایی، روح‌ الله حسینی مدیرکل دفتر جشنواره ‌ها و همکاری‌های بین‌ الملل سازمان سینمایی درباره اهمیت و دلایل انعقاد این تفاهم نامه گفت: این تفاهمنامه با توجه به علاقه و تمایل هر دو طرف و بر مبنای برابری، احترام، عمل و منافعِ متقابل با توجه به قوانین نافذ در هر یک از دو کشور ایران و چین منعقد شده و نخستین تفاهم نامه ‌ای است که میان دو کشور منحصراً در موضوع سینما امضاء می ‌شود. پیش از این برنامه مبادلات فرهنگی، هنری و آموزشی بین دولت‌ های ما وجود داشت ولی این نخستین بار است که دو طرف منحصراً در حوزه سینما تفاهمنامه امضاء می‌ کنند.

وی ادامه داد: این اتفاق همزمان به دو نکته مهم اشاره دارد: نخست اینکه، چینی‌ ها به اهمیت و جایگاه سینمای ایران در سطح بین ‌الملل کاملاً واقف هستند و لذا پرونده‌ای مستقل برای همکاری در این زمینه باز کرده ‌اند، دوم اینکه در نگاهی داخلی، سینما در گستره وسیع و متنوع فرهنگ و هنر ایران، از چنان وزن و اهمیتی برخوردار است که مستقلاً می‌‌تواند وارد گفتگو، تعامل و تبادل با بخش‌ های فرهنگی دولت های دیگر شود.

رییس کارگروه مبادلات و همکاری‌های سینمایی با کشور چین با اشاره به مفاد این تفاهم‌نامه گفت: چند بند کلی اما بسیار مهم زمینه‌‌های این تفاهم نامه را تشکیل می‌‌دهند، از جمله مهمترین آنها که از بُعد اقتصادی برای سینمای ایران مهم و راه‌گشاست، باز شدن بازار سینمای چین به روی محصولات سینمایی ایران است که با توجه به وجود هزاران سالن سینما و صدها میلیون مخاطب بالقوه در این کشور، اتفاق بسیار مهمی محسوب می‌‌شود. چه بر اساس تفاهمنامه موجود، طرفین متعهد شده‌ اند که امکان نمایش و عرضه تجاری آثار سینمایی یکدیگر، با توجه به ظرفیت‌های موجود، و قوانین و مقررات کشورهای متبوع را فراهم کنند. یکی دیگر از مفاد مهم تفاهمنامه، اقداماتی است که از این پس دو کشور نسبت به تسهیل ارتباط، تبادل و مشارکت نیروهای تخصصی دو کشور در پروژه‌ های سینمایی، صورت خواهند داد.

حسینی در این زمینه توضیح داد: بر این اساس، نیروی کار متخصص سینمای ایران می‌‌تواند این امیدواری را داشته باشد که در پروژه‌‌های سینمایی کشور چین، در حوزه‌‌هایی که مزیت سینمای ایران محسوب می‌شوند، از جمله کارگردانی یا فیلمنامه ‌نویسی مشارکت داشته باشد و در مقابل، تهیه‌ کنندگان ایرانی هم این امکان را خواهند داشت که بویژه در حوزه‌‌های فنی و تکنولوژیک، یعنی آنجایی که قوت و قدرت سینمای چین محسوب می‌‌شود، از چینی‌ ها کمک بگیرند. تفاهم در زمینه تولیدات مشترک سینمایی از دیگر مفاد مهم این تفاهمنامه است که با توجه به وضعیت صنعت و اقتصاد سینمای چین، اتفاقی بزرگ و قابل اعتناء در سینمای ایران خواهد بود.

مدیرکل همکاری‌‌های بین‌ الملل سازمان در این باره افزود: مدتی است که برخی سینماگران ایرانی همکاری‌هایی را در این زمینه شروع کرده‌ اند، اما تولیدات‌شان به معنای واقعی یعنی حقوقی کلمه مشترک محسوب نمی‌شود. تولید مشترک مستلزم اقداماتی قانونی و حقوقی از جمله انعقاد موافقتنامه میان دولت‌هاست که این تفاهم‌نامه زمینه را برای دستیابی بدان فراهم می‌‌کند. در نتیجه، از این پس تعداد بیشتر و متنوع‌‌تری از سینماگران ایرانی امکان بهره‌‌مندی از این بازار عظیم را خواهند داشت. وظیفه ما به عنوان دولت در واقع همین فراهم ساختن زمینه‌‌های همکاری برای افراد و سلیقه‌‌های متنوع و مختلف است. بویژه در بین جوان‌‌ترها، استعدادها و توانمندی‌ هایی داریم که به راحتی می‌‌توانند در این زمینه ورود کنند.

وی ادامه داد: این تبادل ‌ها البته به پروژه‌‌های سینمایی محدود نخواهد بود و در زمینه تبادل استاد و دانشجو نیز دو طرف همکاری خواهند کرد. این زمینه به ویژه غنیمتی برای انتقال تجربه و دانش سینمای ایران به سینمای چین است.

حسینی درباره مدت این تفاهمنامه گفت: تفاهمنامه ۳ ساله منعقد شده است، اما قابل تمدید است و در واقع آنچه اهمیت دارد شروع این ماجراست. درغیر اینصورت، تمدید و استمرار آن آسان و بی‌ زحمت است. فقط کافی است دو طرف بهره‌ های لازم را برده و از ادامه همکاری رضایت داشته باشند. چین در سال ‌های گذشته، یکی از مهمترین بازارهای هدف صادراتی ایران بوده و برای مثال در سال ۹۷، ارزش صادرات ما به این کشور نزدیک به ۲۱ درصد و بیش از تمام کشورهای دیگر از جمله عراق و روسیه یا ترکیه بوده است. در این بین اما، سهم فرهنگ و صادرات فرهنگی ما به این کشور تقریبا صفر بوده است. آن هم جایی که می‌دانیم در میان سایر کالاهای فرهنگی ما که می‌‌توانند سهمی از این بازار را به خود اختصاص دهند، سینما به دلایلی روشن و مسلم جایگاهی بسیار ویژه دارد. از طرف دیگر، بر اساس مشاهدات و مطالعات و بررسی‌‌های ما، چینی‌ ها اشتیاق بسیاری برای سرمایه‌گذاری در سینمای ایران دارند و این اشتیاق از اراده‌ای ناشی می‌‌شود که به دیپلماسی عمومی اعتقاد دارد و درک کرده است که فرهنگ، از مهمترین ابزارهای دیپلماسی است.

وی افزود: این همان نکته‌‌ای است که چندسالی است در دستور کار ما نیز قرار دارد و بنابراین فرصت پیش آمده را باید مغتنم شمرد. بازار سینمای چین هم‌اکنون بازار آمریکای شمالی را هم پشت سر گذاشته است و به عنوان بزرگترین بازار سینمای جهان شناخته می‌شود. اخذ سهمی هرچند کوچک، یعنی فقط به اندازه زیر ده درصد از بازار بزرگ چین، حجمی چندین برابر گردش مالی کل بازار صنعت تصویر در ایران خواهد بود، و برابر با قوانین حاکم بر کشور چین، که البته تنها راه حل دستیابی به آن، تولید مشترک میان دو کشور است. کاری که حالا و با امضای این تفاهم نامه مقدمات آن فراهم شده است؛ ورود به بازار میلیاردی سینمای چین، نه تنها اقتصاد سینمای ایران را متحول می‌‌کند، که در پیشبرد دیپلماسی فرهنگی و سیاسی ما نیز مهم و موثر خواهد بود. البته این منافع دوطرفه خواهد بود. ایران، با بازاری بسیار بسیار کوچکتر از چین، اما صاحب مهمترین و متنوع‌ترین جایزه‌‌های سینمایی در دنیا، در مقایسه به تمام کشورهای آسیایی، محسوب می‌ شود.

حسینی با تاکید بر اینکه ایران، منبع سرشار قصه‌ های بدیع در منطقه است ادامه داد: گرچه بسیاری از کشورهای منطقه، به لحاظ اقتصادی وابستگی چندانی به ایران ندارند، اما از حیث فرهنگی کاملاً تحت سلطه تمدن کهن پارسی محسوب می‌ شوند. و لذا، حتماً چینی ‌ها برای پیشبرد طرحهایی همچون یک جاده-یک کمربند، یا جادة ابریشم، نیازمند همکاری و مشارکت ایران هستند. تصور راه ابریشم مدرن، بدون ایران تقریباً غیرممکن است؛ همانطور که اشاره کردم این کشور به همراهی و همکاری با کشور ایران اشتیاق و تمایل دارد… به هر ترتیب، این تعامل می‌تواند بهره‌ های فراوانی برای طرفین داشته باشد، از جمله اینکه سینمای ایران می‌تواند از تجارب صنعتی سینمای چین بهره ببرد و سینمای چین نیز از قابلیت‌های فرهنگی و هنری سینمای ایران بهره‌مند شود.

تفاهم‌نامه مبادلات و همکاری‌های سینمایی میان سازمان امور سینمایی و سمعی‌‌ بصری و دفتر ملی فیلم جمهوری خلق چین اواخر اردیبهشت ماه با حضور حسین انتظامی رئیس سازمان سینمایی ایران و وانگ شیا هوی رئیس سازمان ملی فیلم ‌جمهوری‌ خلق‌ چین امضا شد.